Uzun süreli Covid-19’un sebebi nedir? Uzmanlar yeni verilerle açıkladı!

Viyanalı bir araştırma ekibi, korona salgını başladığından beri sırrı çözülemeyen “Uzun Covid-19’un” nedenlerini ortaya koyan bir çalışma yayınladı. Yeni edinilen bilgiler, teşhis ve tedaviyi geliştirebilir.

Viyana. Covid-19’a yakalanan pek çok kişi hastalığı ağır geçirmiyor ve kısa sürede iyileşiyor. Ama hastalığı ağır geçirmeyenlerde bile, iyileştikten sonra uzun vadeli sorunlar yaşayanların sayısı azımsanmayacak kadar fazla. Bu olgu ‚uzun Covid‘ olarak adlandırılıyor.

Uzun Covid’e neyin sebep olduğu bugüne kadar bilinmezken, Viyanalı bilim insanlarının ortaya koyduğu yakın zamanlı bir çalışma tüm soru işaretlerini ortadan kaldırdı. Viyana Üniversitesi ve Viyana Tıp Üniversitesi’nin „Joint Metabolome Facility“den bir araştırma ekibi, „iScience“ dergisi tarafından ön baskı olarak yayınlanan bir çalışmada, uzun süreli Covid-19’un sebeplerini ortaya koydu.

Çalışma sonuçlarına göre, uzun süreli Covid hastaları, neredeyse hiç iltihaplanma belirtisi göstermiyor, ancak anti-inflamatuar reaksiyonun göstergesi olan yüksek düzeyde bileşikler gösteriyor. Viyanalı araştırma ekibi, çalışmasında kan örneklerindeki bu metabolik ürün kombinasyonunu tanımlıyor.

Bu aşırı antiinflamatuar reaksiyon, özellikle Uzun Covid’den ciddi yorgunluk belirtileriyle etkilenenleri ilgilendiriyor. SARS-CoV-2 patojeni ile enfekte olan kişilerin yaklaşık yüzde onu, Uzun Covid Sendromu (LCS) terimi altında özetlenen semptomlar geliştiriyor. Hekimler, yaşam kalitesini ciddi şekilde bozabilen bu çok çeşitli yeni klinik tablonun saptanması ve tedavisi konusunda halen zorlu bir mücadele veriyor.

„Bağışıklık sistemi, sağlıklı yapıları da hedef alıyor“ 

Viyana Üniversitesi ve Viyana Tıp Üniversitesi’nin „Joint Metabolome Facility“den bir araştırma ekibi, belirgin Uzun Kovid semptomları olan 13 test deneğinin yanı sıra her biri semptomsuz Covid-19 enfeksiyonu olan ve kanıtlanmış bir hastalığı olmayan 13 kişiden alınan numuneleri modern analiz yöntemlerini kullanarak ayrıntılı olarak inceledi.

Bilim adamlarına göre yöntemler, kanın alındığı anda vücutta meydana gelen süreçleri anlamayı mümkün kılıyor. Vücudun viral enfeksiyonlara karşı savunmasının güçlü aktivasyonu, bağışıklık sistemine saldıran ajanlara karşı vücudun verdiği bir tepki olan inflamatuar reaksiyonlara yol açıyor. Bağışıklık sistemi patojenlere karşı dönüyor ve bazen sağlıklı yapıları da hedef alıyor. Hastalık baskılandıktan sonra, inflamatuar reaksiyonu azaltan süreçler harekete geçiyor.

Kontrol grubunda şaşırtan sonuçlar

Bununla birlikte, inflamasyonla ilişkili sitokinler (bağışıklık, inflamasyon ve hematopoeze aracılık eden ve bunları düzenleyen küçük salınan proteinler), sözde akut faz proteinleri veya eikosanoidler (20 karbonlu çoklu doymamış yağ asiti araşidonattan (arachidonate) yapılı hormon benzeri maddeler) gibi belirteçler, incelenen uzun süredir Kovid hastalarında pratikte yoktu. Bu değerler sağlıklı katılımcılarda anlamlı olarak daha yüksekti ve iyileşen ve semptomu olmayanlarda daha da yüksekti.

Buna karşılık, LCS grubundaki anti-inflamatuar metabolitlerin konsantrasyonları, kontrol gruplarındakinden önemli ölçüde daha yüksekti. „Joint Metabolome Facility“ Başkanı Christopher Gerner, „Başlangıçta bunu hiç beklemiyordum“ dedi. LCS hastalarından alınan numunelerde anti-enflamatuar bileşikler olan taurin ve hipaforinin belirgin olduğu saptandı. Örneğin, hipoforinin hayvanlarda kendiliğinden uykuya neden olduğu bilinmektedir.

Genel olarak, hastaların kan plazması analizleri, enfeksiyonlardan sonra rejenerasyon süreçlerini kontrol etmekten sorumlu olan özel bağışıklık hücrelerinin (polarize makrofajlar) aşırı aktif olduğunu göstermektedir. Gerner, „Akut Kovid aşamasında, makrofajlar (Yunanca’da „büyük yiyiciler“ olarak adlandırılır, immün sistemin beyaz kan hücrelerindendir) iltihabı yönlendirir. Ancak daha sonra geçiş yapabilirler: Doku hasarı çok büyük olursa, bir ve aynı hücre daha sonra yenilenmeye geçer“ dedi.

İkincisi, kişinin kendi bağışıklık sisteminin vücudun bölümlerine karşı döndüğü bir otoimmün hastalıkta olduğu gibi, inflamatuar reaksiyonun kendisinden ziyade LCS’de kayıp gidiyor gibi görünüyor. Bu bulgu ilk bakışta „rahatsız edici“ olsa da gözlemlenen klinik tabloyla şaşırtıcı derecede iyi uyuşuyor. Gerner, „Bütün vücut yorgun, enerjisiz ve bitkinsiniz. Bu lokal bir hastalık değil, tüm organizmanın düzenini etkiliyor“ diyor ve ekliyor: “Bu durum, aşırı antiinflamatuar reaksiyonla “çok daha iyi açıklanabilir”.

Yeni teşhis ve tedaviye yaklaşım

Gerner, bu bulgulara dayanarak, „tabii ki moleküler parametrelere dayalı teşhis oluşturmak istiyoruz“ diyor. Ancak bu, önemli ölçüde daha fazla hasta ile yapılan çalışmaları gerektiriyor. Ekip, özellikle yorgunluğun ana odak noktası olduğu LCS tezahürünün bu kadar güvenilir bir şekilde kanıtlanabileceğine inanıyor. “Eğer kişi raydan çıkmış antiinflamatuar reaksiyona özel olarak müdahale etmeyi başarırsa, bu aynı zamanda ümit verici bir terapötik yaklaşım olacaktır” diyen Gerner, bu durumu “Ancak bu, öncelikle tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gereken çok karmaşık bir etkileşimdir.” diye açıklıyor. (yenivatan.at)

Relevante Artikel

Schaltfläche "Zurück zum Anfang"
Cookie Consent mit Real Cookie Banner