Mustafa Kemal 19 Mayıs’tan birkaç gün önce Genelkurmay’da neler söylemişti

19. Mai 2018
578 Views
Print Friendly, PDF & Email

Türkiye Cumhuriyet’inin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nın ilk adımı olan 19 Mayıs 1919’daki Samsun’a ayak basmasının üzerinden 99 yıl geçti…

Türkiye Cumhuriyet’inin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nın ilk adımı olan 19 Mayıs 1919’daki Samsun’a ayak basmasının üzerinden 99 yıl geçti.

Almanya Demokratik Cumhuriyeti’nin (Doğu Almanya) en prestijli tarihçilerinden Johannes Glasneck de Atatürk’ün Samsun’a çıkmadan önce Genelkurmay koridorlarında o günlerde yaşananları 1971 tarihli “Kemal Atatürk ve Çağdaş Türkiye” kitabında anlatmıştı.

Glasneck’in Atatürk’e dair biyografi kitabı, Onur Yayınları’ndan Kasım 2014’de, Arif Gelen’in çevirisiyle okuyucuyla yeniden buluştu.

Alman yazar, kitabında, 19 Mayıs’a dair dikkat çeken bilgiler aktarıyor. Atatürk’ün Samsun’a gönderilmeden önce arkadaşlarıyla ciddi bir çalışma içerisine girdiğini aktaran Glasneck, daha gitmeden aslında Mustafa Kemal’in amacının direnişe geçmek olduğunun altını çiziyor.

Glasneck kitabında 19 Mayıs 1919 ve öncesindeki günleri şöyle aktarıyor:

“(…) Yıldız sarayında geçen görüşme sırasında padişah, sarayın penceresinden görülen İngiliz gemilerini göstererek, ülkenin ve ulusun nasıl kurtarılabileceği konusunda herhangi bir yol göremediğini çekingenlikle söyledi. Müttefiklere karşı Türk ordusunun ya da halkın sabotajına ve zor başvurmalarına izin verilmemesi konusunda Mustafa Kemal’e sıkı tembihlerde bulundu.

Mustafa Kemal, Yıldız sarayından Genelkurmaya gitti. Burada Fevzi ile öteki subaylar, Anadolu kurtuluş hareketinin desteklenmesi konusunu görüşmüşlerdi. Müttefiklere artık hiçbir silahın teslim edilmemesini sağlamak istiyorlardı. Toplanan silahlardı. Bu kuvvetler işgal devletlerinin yapabilecekleri ani müdahaleler karşısında karşı-saldırıya geçebilirlerdi. Mustafa Kemal, onlarlar gizli bir telgraf şifresi üzerinde de anlaştı. Anadolu’da tartışılırken Mustafa Kemal şöyle dedi: “Ben bunu gerçekleştirmek için Anadolu’ya gidiyorum. Buradan verilen buyrukları yerine getirmeyeceğim.”

16 Mayıs 1919 günü akşamı ordu müfettişi 23 subaylık kurmayı ile küçük ‘Bandırma’ vapuruna bindi. Herkesin yüzü ciddi ve düşünceliydi. Birkaç saat önce Yunanlıların İzmir’i işgal ettiği haberi gelmişti. Yanında bulunanlardan bazıları sordu: “Paşa şimdi ne yapacak? Padişahın buyruklarına mı, yoksa ulusal vicdanına mı uyacak?

“Bandırma” vapuru Türkiye’nin Karadeniz kıyısı boyunca üç gün yol aldı. Derken 19 Mayıs 1919’da Samsun limanında demirledi. Mustafa Kemal Anadolu toprağına ayakbastı. Bekleyişler ve acı verici belirsizlik sona ermişti. Bütün gücü ile işine girişti. Varışından hemen sonra telgraflar işlemeye başladı. Mustafa Kemal önce Anadolu ve Trakya’da bulunan altı kolordunun hepsi ile bağlantıya geçti. Birliklerin karargahları henüz duruyordu, ama askerler dağıtılmıştı. Her birliğin çok az sayıda askeri vardı. Yalnızca Erzurum’da Karabekir’in 15. Kolordusu ile Sivas’ta onun komutasında bulunan 3. Kolordunun bir ölçüde güçlü dört tümeni vardı. Daha ilk telgraflar, aldığı buyruğun biçimine ve özüne aykırı düşüyordu. Mustafa Kemal, İzmir bölgesinde durumu soruşturdu, birlikleri güçlendirmek için ne gibi olanaklar gördüklerini kolordu komutanlarına sordu ve gönüllü birliklerin kurulmasını teşvik etti. 29 Mayıs’ta kolordu komutanlarına gerilla savaşına hazırlanmalarını açıkça buyurdu. Meslek subayı olarak düzensiz birliklerden fazla bir şey beklemiyordu. Ama bir ordunun yeniden kurulması olanaksız bulunduğu için başka çare görmüyordu.

Samsun’da yerel ‘Müfaai Hukuk Cemiyeti’ Mustafa Kemal’le bizzat ilişki kurdu. Mustafa Kemal, yerel askeri ve sivil makamlara, her yerde böyle ulusal örgütler kurulması buyruğunu verdi.”

You may be interested

ABD’den Rusya’ya yeni yaptırımlar
Dünya / Welt
15 views
Dünya / Welt
15 views

ABD’den Rusya’ya yeni yaptırımlar

Yeni Vatan 3 - 22. August 2018

WASHINGTON - ABD Hazine Bakanlığı, 2 Rus vatandaşı, 1 Rus ve 1 Slovakyalı şirketi "ABD'yi hedef alan siber faaliyetlerinde Moskova'ya…

Endonezya’daki depremler 483 can aldı
Dünya / Welt
31 views
Dünya / Welt
31 views

Endonezya’daki depremler 483 can aldı

Yeni Vatan 3 - 21. August 2018

ANKARA - Endonezya'nın Lombok Adası'nda meydana gelen depremlerde 483 kişi hayatını kaybetti. Sosyal İşler ve Güvenlik Bakanlığı yetkilisi Harry Hikmet,…

Kanada hastanelerinde Suudi doktor krizi
Dünya / Welt
50 views
Dünya / Welt
50 views

Kanada hastanelerinde Suudi doktor krizi

Yeni Vatan 3 - 21. August 2018

TORONTO - Kanada ile Suudi Arabistan arasında yaşanan kriz sonrasında, Suudi Arabistan’ın vatandaşlarından bu ülkeyi terk etmelerini istemesi nedeniyle Kanada…